Balance. Impulso

Feijoo salta do barco fuxindo da súa incapacidade para levalo a porto. Finalizada a lexislatura da incompetencia, o lingüicidio e a prestidixitación orzamentaria, convoca eleccións sen nada que ofrecer ao electorado. Este é Feijoo, o presidente dun goberno anémico que non tivo fol para traballar máis que oito meses ao ano pechando os exercicios orzamentarios á volta do verán.  Un presidente en contínua xira por Madrid e as comunidades autónomas nas que o PP poidera ter eleccións, fuxindo do día a día en Galicia. Un dirixente ao que lle convoca as eleccións Rajoy.  Un presidente cun magro balance para amosar.

Menos empregados; escolas con menos mestres e aulas; hospitais parados; co sector eólico desmantelado tendo que indemnizar ás empresas pola súa premeditada desviación de poder; co atraco das preferentes en marcha; sen sector financeiro propio; coa rede de escolas infantís pública e de residencias de maiores en mans de empresas privadas; sen noticias das fabulacións sobre a fábrica de baterias para automobeis no mesmo camiño que parece que van seguir os anuncios dos barcos de PEMEX...cos orzamentos sen facer e as facturas debaixo dos cobertores. Normal que teña presa por rematar esta inmensa nada.  Un mandato esquecible dun goberno inexistente.

Un mandato en que desapareceron as matemáticas en galego no ensino e os xornais A Nosa Terra, Xornal de Galicia, Vieiros ou A Peneira.  No que se desmontaron con interesado empeño o Consorcio Galego de Benestar, os programas de prevención de incendios e de apoio ao sector agro-gandeiro, as estruturas de apoio autonómico á I+D, a Axencia de Protección da Legalidade Urbanística, as políticas de apoio á cultura.  Un periodo en que se desbaldaron moitos cartos coa anulada licitación da Autovía da Costa da Morte para encarecela en varios centos de millóns; en que se privatizou a construción de hospitais e centros de saude endebedando perigosamente aos futuros gobernos e aumentado vertixinosamente os custes dos proxectos; no que se prescindiu de mais de dous mil ensinantes nas etapas educativas obligatorias e se asfixiou irreversibelmente ás universidades no seu labor docente e investigador.  Unha lexislatura en que da garantía dos dereitos das mulleres pasamos á Red Madre; do software libre pasamos a contratos millonarios con empresas multinacionais con sistemas de licencia; da ampliación e garantía de construción de vivenda protexida voltamos ao mercado de vivenda especulativo.  Un tempo en que Corcoesto, Barreiros, Cabo Touriñan ou o Courel saltan aos medios por prácticas depredadoras da paisaxe e os recursos naturais amparadas desde o goberno.  Un tempo que temos que deixar atrás.

Hai alternativa. Hai outras formas de facer política e de traballar polo benestar da cidadanía desde a esquerda nacionalista.  Sen sometimento aos poderosos ou a intereses alleos. En Bruxelas, Santiago, Madrid, Tomiño ou Pontevedra estase poñendo en práctica, facendo propostas e defendendo esa outra política.  A das solucións para os sectores e cidadáns que sofren a crise polas decisións duns gobernos decididos a completar unha contrarreforma económica aos que se lles contrapoñen medidas para que o noso sector naval poida producir en igualdade; a dación en pago; o apoio ao sector lácteo; o aumento do gasto en I+D; a defensa dos medios públicos de comunicación; o pago do IBI pola Igrexa; un modelo comercial ordenado territorialmente, sostible socialmente e non vampirizado polas grandes distribuidoras comerciais; un sistema eleitoral limpo, xusto e adaptado á estrutura territorial; a igualdade de xénero ou o apoio aos dereitos máis básicos dos inmigrantes no Congreso dos Deputados a través das iniciativas dos deputados Francisco Jorquera e Olaia Fernández Davila que, como ben sabe o impresentable deputado do PP Collarte, desenvolven un intenso labor para poñer en práctica o programa polo que foron elexidos. 
A política da ética no desempeño dos cargos públicos, a defensa do noso sector pesqueiro, a saude dos nosos ríos ou a presenza internacional de Galiza realizada pola nosa eurodiputada Ana Miranda ante as institucións comunitarias.  
A da incidencia nos ingresos para dispor de fondos para necesidades perentorias co plan alternativo para arrecadar 100 millóns de euros; a da defensa do aforro galego e da nosa capacidade financeira co mantemento das caixas de aforro, o impulso da banca pública ou a loita contra a expropiación perpetrada coas preferentes; a da denuncia pola desmantelación de servizos sociais, comedores, ensino, centros de saude; a do continuado apoio á nosa lingua no Parlamento galego.  

No sindicalismo máis combativo que paga con condeas de cárcere a defensa dos dereitos laborais no naval, nas Asociacións de Pais e Nais, en SOS SANIDADE PÚBLICA, nos colectivos das preferentes,  xunto a outra xente, contribuindo a que a sociedade se organice na defensa dos seus dereitos. Ese traballo social nutre políticas transformadoras. Integrando a loita contra a permanencia de ENCE na ría de Pontevedra, o mantemento das pagas extras no emprego público ou a creación de redes contra a pobreza na acción de goberno. 
Non son casualidades a rexeneración urbana de Pontevedra ou Allariz; a defensa da nosa cultura e patrimonio en Rianxo ou Carballo; a proteción dos espazos naturais de Carnota; o apoio ao cooperativismo hortícola de Tomiño; tampouco o foron as políticas de impulso da cultura propia, a limpeza na adxudicación eólica, os contratos para garantir prezos xustos no sector leiteiro ou a rede de galescolas e servizos no rural das consellerías nacionalistas do bipartito.  Son froito da vontade colectiva dunha organización que ten eivas, na que faltan compañeiros e compañeiras para sumar esforzos, pero que xa está preparada para ofrecer alternativas transformadoras para a nosa sociedade. 

Non fagamos bo aquel triste título dun libro de denuncia da violencia de xénero "mi marido me pega lo normal".  Tratemos ben a Galiza. Este é o momento. Xa nos zouparon dabondo nesta legislatura.

Publicado en Sermos Galiza 30.08.2012

Contrarreforma política

No ano 0 do agresivo mandato de Rajoy e o ano 4 da grisácea etapa de Feijoo, o PP afánase na aniquilación do xogo democrático e o proceso autonómico. A radical contrarreforma con eixos no ámbito político, social e económico pasa por facer bascular o marco político cara un amplo proceso de recentralización institucional e de agresión aos principios de participación democrática.

A asfixia financeira das Comunidades Autónomas, coa reserva para o goberno central da maior parte da marxe de déficit dispoñible, está forzando recortes drásticos nos servizos públicos -que teñen o seu núcleo de prestación no ámbito autonómico- poñendo en bandexa rebaixas dos teitos competenciais e un amplo proceso de recentralización.

O vaciamento competencial que atopa azos na sentenza do Tribunal Constitucional sobre o Estatut de Catalunya, consolídase co cortocircuito ás competencias financeiras propias no proceso de aniquilación das caixas de aforro e reestruturación bancaria e cun secuestro das competencias económicas autonómicas.

A intensa propaganda frente á pretendida ineficiencia económica dos servizos públicos de proximidade (hospitais comarcais, centros de día, escolas rurais, trens de cercanías...) é a antesala dun proceso de recentralización de competencias tamén nestes ámbitos como paso de reconstrución do discurso españolista radial con estación de saída e retorno en Madrid. A coordenada acción contra o galego, catalán e euskera de Galiza a Illes Balears ou Aragón ou o discurso sucursalista de pura descentralización administrativa que emana desde as propias institucións autonómicas rexidas polo PP deben facer reflexionar sobre o sentido do “café-para-todos” e da necesidade de unión no asentamento do proceso de construción nacional propio.

Non sobran, pola contra, nese discurso dominante as deputacións, vestixios claros doutrora. A nova posta de longo que se pretende dar ás deputacións provinciais, na mais pura esencia españolista, supón tamén unha cuña frente ao poder autonómico dunha institución sen elección directa da cidadanía e que, curiosamente, permanece incólume no minucioso reconto de políticos- sobrantes que realiza a dereita mediática a diario. Aproximadamente 2000 deputados provinciais ou membros de cabidos insulares quedan alleos ao ardor antipolítico.

Por outra banda, a contrarreforma política que executa o PP pasa por un sistemático ataque ás liberdades democráticas que ten por finalidade completar o extenso programa de desmantelamento do Estado de Benestar e de descentralización territorial fuxindo do debate parlamentar ou o escrutinio público.

A negación do papel do Parlamento busca opacar o traballo da oposición recorrendo ao Real Decreto Lei (norma gubernamental) ou a procedementos de urxencia que limitan os debates á caricatura nas ocasionais incursións parlamentares –mesmo o golpe de estado electoral que quere practicarse en Galiza vai seguir esta vía que xa foi a utilizada noutras ocasións, por exemplo, en contra do galego na reforma da Lei de Función pública para suprimir as probas obligatorias en galego-. O control opresivo dos medios de comunicación públicos e privados practicado en Galicia complétase no ámbito estatal coa manipulación meteórica e sen complexos das normas que regulan o estatuto da RTVE ou a Lei do Audiovisual para privatizar as cadeas autonómicas.

Nun insistente exercicio de propaganda o Partido Popular adopta as proclamas naïf pre-políticas do “non-nos-representan” para vender as medidas de redución dos cargos públicos electos como unha esixencia social. Tanto ten que a redución dos parlamentarios galegos manipule groseiramente as reglas de xogo para gañar unhas eleccións previsiblemente perdidas por un goberno incapaz, aumente a desigualdade do valor do voto entre cidadáns, limite radicalmente a actividade parlamentaria ou reduza a pluralidade. A diminución de parlamentarios autonómicos busca invisibilizar a oposición parlamentar e forma parte dunha ofensiva clara contra o Estado-autonómico coa manipulación extrema da normativa electoral. Un tongo electoral executado coa duplicación do valor do voto nos graneiros electorais do PP. Lugo e Ourense en Galiza. O dos cidadáns de Euskadi que poderán votar a Esperanza Aguirre e Basagoiti sen estar no censo.

Estorban tamén os órganos de control autonómicos. Singularmente os Valedores que protexen os dereitos da cidadanía. Por se parece unha cifra baixa as case 4000 queixas anuais que acumula o Valedor galego redúcese a súa estrutura e en outras comunidades autónomas suprímense os seus para acumular máis asuntos no atascado Defensor del Pueblo estatal. Os incómodos órganos de fiscalización de contas, outros órganos consultivos como os Consellos Económicos e Sociais e en xeral todos os órganos consultivos que, a pesar das timoratas regulacións existentes, permiten a partipación de colectivos sindicais e sociais van caendo coa desculpa do aforro na trituradora da democracia do PP.

Non outro sentido ten o extenso ataque á negociación sindical que introduce a reforma laboral. A propaganda do aforro asáñase contra os que poidan facer frente ou botar luz sobre o calculado programa de destrución de dereitos e empobrecemento social. Desde os sindicatos ata FACUA, o baleiramento dos petos da maioría social debe manterse oculto e para iso é preciso eliminar ou desprestixiar ás últimas miradas incómodas.

Sen escrúpulos o PP fai de altofalante na mellor tradición tardo-franquista do desprestixio da política e do público: banalización do golpe de estado electoral como o simple cambio dun número nunha lei; prescindibilidade dos políticos; caricaturización dos funcionarios-tomando-cafelitos; mamandurrias.

Expresións todas do sesgo profundamente antidemocrático da reforma política, social e económica que están practicando. Fuxindo das institucións control democrático e participación. Poñendo fin á episódica ficción de pluralidade nacional.

Publicado en SERMOS GALIZA 22.08.2012 

Propaganda comercial ou as catro mentiras do BOE deste sábado

Saca o peito o goberno aprobando o Real Decreto Lei número 19 deste corto ano mostrando que nin vai ir ao Parlamento para debater democráticamente as normas, nin ten pensado deixar de recorrer á propaganda que tape a súa ineficacia ou renunciar á liberalización e centralización como signos distintivos da súa (in)acción de goberno. Catro mentiras agóchanse no RDL 19/2012 de liberalización do comercio.

Mentira 1ª: A mellora

A substitución de autorizacións administrativas por comunicacións previas ou declaracións responsables implica que os operadores que queren abrir un comercio ou actividade de servizos poden iniciar a súa actividade sen máis trámite que unha comunicación ao concello de que cumplen a normativa. As implicacións deste cambio, que xa introducía a Lei de Economía Sostible, son que a comprobación do cumprimento da normativa (ruidos, control sanitario, seguridade para os usuarios...) só pode realizarse a través de inspeccións a posteriori. Isto non beneficia aos usuarios, aos operadores, nin aos concellos.

Aos usuarios a intervención administrativa de comprobación previa que se realizaba no procedemento de autorización permitía garantirlles de xeito preventivo que as medidas de protección dos seus dereitos –lingüísticos, ambientais, de seguridade industrial e alimentar etc.- se aseguraban no proxecto de actividade sen ter que activar denuncias cando percibiran problemas.

Aos operadores estas comprobacións administrativas preventivas facilitáballes corrixir eivas antes da apertura evitando a posible clausura do local pola detección de incumprimentos normativos a través de inspeccións cando xa a actividade está funcionando cos conseguintes gastos suplementarios que pode provocar (ex. novas obras para insonorizar axeitadamente, cambios na rotulación...), e incluso a devolución de axudas. A autorización aportaba, en definitiva, seguridade xurídica e mesmo a posibilidade de reclamar responsabilidade á Administración se a actividade tiña problemas por decisións avaladas pola Administración na súa autorización. Agora o empresario é totalmente responsable polos seus incumprimentos e a reclamación de responsabilidades desplázase ao ámbito privado.

Aos concellos este cambio normativo cólleos sen ter feito cambios relevantes no seu cadro de persoal. Sobra persoal para tramitar procedementos de autorización e falta, clamorosamente, persoal de inspección. Desregúlase ademáis o sector do comercio e os servizos sen unha estrutura de vixianza acaída. Ninguén comprobará xa que se cumplen as normas antes de botar a andar a actividade ao desaparecer as autorizacións e, probablemente, non o fará tampouco cando estea funcionando por carecer de inspectores cualificados. Os dereitos dos consumidores serán os máis perxudicados neste tránsito impulsivo e sen adaptación das estruturas administrativas.

Por outra banda, a modificación que pretende salvar a perda dos recursos económicos por licenzas que tiñan os entes locais é tamén un suicidio orzamentario para os concellos. Habilítase unha nova fonte de ingresos substitutiva que sería o cobro por inspeccións que presenta dous problemas relevantes. En primeiro lugar, non será xeralizada e por tanto os ingresos reduciranse. Se todos os negocios tiñan que ter licencia de apertura, non todos serán obxecto de inspección. En segundo lugar, resulta difícil coñecendo a cultura en relación co ben público que hai neste país implementar unha medida de “corrección”, a inspección, e por riba cobrar por ela, especialmente nos concellos máis pequenos e para actividades con menos impacto.

Mentira 2ª: A novidade

O RDL non fai máis que reproducir o xa aprobado hai xa un ano polo goberno Zapatero, que xa ofrecera nos altares da reunión do G-8 de Seul en novembro de 2010 a liberalización do comercio como unha das medidas anti-crise que ían sandar a economía española. A Lei de Economía Sostible contén as dúas principais liñas de actuación que volve a repetir o RDL: substitución de autorizacións por comunicacións previas para a apertura de negocios e intento de solucionar a merma de ingresos locais con pequenos parches. Nun evidente abuso da propaganda, ou nunha mostra de incompetencia dos servizos xurídicos ás ordes da Vicepresidenta, inauguran unha nova fórmula xurídica digna de estudo: a confirmación das normas por outras posteriores. Por se os esforzados operadores xurídicos ou os sufridos cidadáns non son quen de estar ao tanto da morea de normas que se aproban, re-apróbanse.

Tan só tres elementos de novidade salientable en plena sintonía coas liñas forza da política gubernamental. Elimínase a posibilidade de manter autorizacións nestes sectores por razóns de protección do medio ambiente, a seguridade pública e a saude (tan só a protección do patrimonio histórico xustificaría o mantemento de licenzas municipais). Pásase por enriba das competencias autonómicas en materia de comercio indicando futuras actuacións do goberno central para promover ordenanzas tipo e formularios estándar. Garántese un novo ámbito de privatización de funcións públicas habilitando a entidades privadas de inspección para que poidan realizar as funcións de comprobación que hoxe se realizan no ámbito público.

Mentira 3ª: A necesidade.

Como nos lembra o sector o RDL anula o que xa non existe. Os datos do INE en relación co comercio nos últimos anos son indicativos de que o problema do sector comercial e de servizos non son as cargas administrativas. Desde que se adoptaron as primeiras medidas para a transposición da Directiva de Servizos, coñecida como Directiva Bolkestein, das que estas medidas non son máis que unha parte do paquete que inauguraron as Leis 17/2009 e 25/2009 e continuou a Lei de Economía Sostible en 2011, o certo é que o INE ven rexistrando datos de caída nas vendas do comercio minorista e aumento nas grandes cadeas. En definitiva, aplicándose xa as medidas que repite o RDL 19/2012 o pequeno comercio ao que se dirixía a redución de trámites administrativos sofre de forma moito máis acusada a ralentización da actividade económica.

Isto ten moito que ver coa liberalización máis xeneralizada no sector comercial que está levando a unha expansión acusada das grandes superficies comerciais, con liberdade absoluta de horarios en comunidades como Madrid, nun modelo suicida de sociedade tanto para os dereitos dos consumidores –vellos, persoas con mobilidade reducida e outros colectivos que só utilizan o comercio de proximidade-; para os produtores, pola perda de ingresos derivada das agresivas estratexias de negocio da grande distribución comercial; e para o conxunto da cidadanía que ve desaparecer o tecido comercial tradicional, a diversidade, aumentando o deterioro urbanístico e a inseguridade nos centros das vilas.

Mentira 4ª: A urxencia.

A democracia ocasional que practica o goberno do PP con esporádicas visitas ás cámaras parlamentares para escapar polas portas de atrás repite a fuxida dos venres co enésimo Real Decreto Lei. Unha vez máis evita o debate parlamentar o Goberno Rajoy aprobando un Real Decreto Lei, norma por razóns de extraordinaria e urxente necesidade, que agora paradóxicamente reitera o xa regulado pola Lei de Economía Sostible aprobada hai un ano (hai un par de semanas aprobábase outro no que a urxencia, prospectiva, viña de anticiparse a unha hipotética sequía).

publicado en  SERMOS GALIZA 26.05.2012

Universidades: un novo mercado para a iniciativa privada

Os cambios que sen control parlamentar, negociación sindical e con invasión de competencias autonómicas e da autonomía universitaria ven de introducir o Real Decreto Lei 14/2012 no ensino universitario confirman a liña de degradación da calidade da docencia e a investigación nas universidades e de facilitación da competencia das universidades privadas.
Os pronunciamentos da USC, do Reitor da UDC -convocando ao seu Claustro para expresarse- ou dos reitores na CRUE son claros no sentido de denunciar a exclusión económica do estudantado, o empeoramento das condicións laborais do profesorado e o descenso na calidade da docencia e a violación da autonomía universitaria e das competencias autonómicas.
A espectacular elevación das taxas universitarias vai parella a unha baixada dos recursos destinados a bolsas e un endurecemento dos criterios de concesión -aumento dos créditos superados necesarios para obtela e elevación da nota mínima-.  As medidas de fixación dun número mínimo de alumn@s por titulación reducen tamén a oferta académica.  Todo isto unido á xeneralización dos números clausus en moitas titulacións para poder adaptarse ao tipo de docencia que requeriría o Espazo Europeo de Educación superior provoca un efecto de expulsión do sistema universitario público dun elevado número de estudiantes.  Os últimos datos publicados do INE, que se corresponden co curso 2009-10, xa apuntan esta tendencia de trasvase ao ensino privado dado que a matrícula nas universidades privadas incrementouse nun 7,8% respecto ao curso precedente, mentras que nas públicas aumentou un 0,8% (diferencia que medra no estudantado de novo ingreso no que as públicas suben un 10,7% e as privadas o 24,8%).  Pese ás afirmacións nos últimos días de Feijoo no sentido de Galiza non aumentar as ratios de alumnado por aula, o certo é que estas medidas xa foron aprobadas polo goberno autonómico (Decreto 222/2011, de 2 de decembro) e no vindeiro curso non poderán comezar as clases moitas titulacións de grao e master polos límites establecidos.  
A exclusión económica á que conduce este proceso casa coas continuas chamadas de organismos como a OCDE e a propia UE a reducir o acceso ao ensino universitario por considerar que a poboación está sobrecualificada.  A diminución de estudantes universitarios ten como trasfondo a vontade de ter unha man de obra máis barata e con menos aspiracións sociais e unha redución do investimento público en educación superior.  Os desaxustes na formación que tamén amosan eses datos non teñen unha relación directa co recorte do número de estudantes universitarios senón coa inexistencia dunha planificación dos investimentos e unha falta de orientación do ensino cara titulacións, de FP e universitarias, con máis demanda no tecido productivo pero que tamén precisan dun investimento maior do que agora teñen (enxeñarías, formación profesional en novos sectores).  Precisamente outra das medidas que aproba o RDL 14/2012, a fixación de taxas en función dos custes das titulacións, apartará aínda máis ao estudantado das titulacións máis demandadas polo mercado laboral (ex. enxeñarías) ao encarecelas vertixinosamente.
Noutra orde de cousas a modificación das condicións laborais do profesorado, incrementando o encargo docente dun amplo número de profesores, provocará a medio prazo unhas universidades nas que desapareza o equilibrio entre actividade docente e investigadora e, por tanto no que a docencia non se nutra da investigación.  Os datos que periodicamente publica a CNEAI en relación coa evolución dos sexenios (que miden unha parte da investigación que se realiza nos centros públicos de investigación) son reveladores da clara correlación entre a adicación á investigación e os resultados conseguidos mostrando como os investigadores do CSIC e das áreas de coñecemento con menores ratios de alumnado conquiren maiores taxas de éxito.  A redución do gasto en investigación e o aumento de horas lectivas fai prever un descenso  a medio prazo da calidade do servizo que fará que desapareza o segundo factor principal de competitividade das universidades públicas frente ás privadas que é a formación do seu profesorado.  Nin serán substancialmente máis caras co encarecemento das taxas públicas, nin será tan clara a fenda na cualificación do profesorado (a ratio de doutores ou de producción científica entre as universidades públicas e privadas é notablemente distinta).  
Paralelamente os adalides da privatización colaboran activamente na implantación de universidades privadas.  En Madrid o goberno autonómico aproba a cesión gratuita de terreos e edificios, unida  a subvencións públicas, para a instalación de institucións privadas como a London School of Economics e a New York University que anuncian non só oferta académica senon actividade de consultoría.  En Valencia sucede o mesmo con universidades da igrexa.
A Directiva de Servizos, 123/2006/CE, coñecida como Directiva Bolkestein, xa anunciaba un proceso de liberalización do sector do ensino superior.  Malia que no seu texto se falaba da exclusión do seu ámbito de aplicación do ensino, o certo é que pronto as autoridades comunitarias indicaron que as etapas de ensino non obligatorias tiñan a consideración de servizos.  Deste xeito as empresas adicadas ao ensino superior aplícanselle as medidas que reducen drásticamente o control administrativo sobre actividades e permiten a prestación a operadores que esencialmente deberán poder ofertar estes servizos sen que se lles poidan impoñer requisitos suplementarios aos do país no que están radicados orixinariamente, moitas veces moito máis laxas nos estándares de calidade requeridos (cualificación do profesorado, servizos ao estudantado, número de titulacións...).
Se a estas medidas de privatización unimos os fortísimos recortes aos fondos de investigación -tanto nas convocatorias competitivas de proxectos como nos programas de persoal- e os ataques á autonomía universitaria, sometendo a intervención externa os orzamentos universitarios, o cadro de persoal e as titulacións, parece claro que no futuro as universidades públicas non seguirán sendo nin o motor de igualación social polo seu papel na formación da cidadanía, nin o piar principal da investigación que se realiza no noso país. 
Publicado en  SERMOS GALIZA 30.04.2012

DEMOCRACIA OCASIONAL

Semana tras semana o Consello de Ministros da novos pasos para enterrar a división de poderes e evitar o control democrático da acción de goberno. Sucéndense os Reais Decretos-Leis -tres no último consello de ministros do 19.4.12- que sustituen o poder lexislativo do Parlamento e evitan a "pena do banquillo", neste caso parlamentar. Os Reais Decretos-Leis son normas que pode ditar o goberno "en caso de extraordinaria e urxente necesidade", ao abeiro do art.86 da Constitución, debendo ser convalidados posteriormente polo parlamento. Mesmo a sobrada maioría parlamentaria da que goza o PP non é suficiente amparo queréndose sustraer ás cámaras toda capacidade de debate político e limitar a discusión pública sobre as medidas propostas ao momento do anuncio logo do Consello de Ministros. Leva este goberno case 20 Reais Decretos-Leis en 100 días, os mesmos que en todo o ano 2011. Aproximadamente os mesmos que o número de leis que habitualmente tramita o parlamento anualmente.  Non se queren espectadores para o programa de destrución masiva da armazón legal do Estado de benestar.
Fuxindo do paso polo Parlamento o PP retorce ata límites insostibles a democracia, tritura o control político das iniciativas do goberno, único reducto dispoñible para as forzas da oposición frente a unha maioría absoluta parlamentaria.  Tamén esquiva a repulsa cidadán continuada.  Cada nova onda de medidas de privatización, recortes e empobrecemento da maioría social desaparece dos titulares con rapidez sen que o PP deba argumentar as súas razóns, nin os outros partidos poidan rebater coas súas propostas.  Sen que a cidadanía teña tempo de mobilizarse.  Só de constatar a inevitabilidade do BOE.

Ula extraordinaria urxencia que esixe a Constitución para moitas destas medidas? Van pagar as taxas universitarias os estudantes dentro de quince días? Van modificar os encargos docentes do profesorado co curso case rematado? Vai sucumbir a economía se non se aproba por esta vía excepcional normas como o Real Decreto-ley 8/2012 que regula o aproveitamento por turnos de propiedades turísticas?.  Caerá a Bolsa se non se adoptan as modificacións puramente organizativas e de reducción da protección ambiental e limitación das competencias autonómicas que se anuncian para un próximo RDL de modificación de diversas leis ambientais (augas, patrimonio natural, residuos e avaliación de impacto ambiental)?.  Estará a urxencia do Real Decreto-ley 15/2012, de 20 de abril que regula a entrada das radios nos estadios de futbol en garantir a retransmisión do Barça-Madrid o mesmo día da publicación no BOE?
Só a urxencia da voracidade privatizadora e desreguladora xustifica estas medidas.  Tan só un firme pulso á democracia explica a vía escollida.

A ESQUERDA NACIONALISTA NA ENCRUCILLADA CENTRALIZADORA

A contrarreforma centralizadora avanza implacable.  Nos últimos anos a insistente propaganda da caverna mediática madrileña conseguiu amplas unanimidades na España-nacional frente ás nacións do estado.

A sentenza do Estatut de Catalunya púxolle o ramo a unha deleiva na que se piden cambios do sistema electoral que primen aínda máis aos partidos estatais, a protección do castelán frente á implacable omnipresenza das linguas propias, a recentralización de competencias autonómicas exclusivas como a educación ou a sanidade e se reclama a primacía da unidade de mercado para coutar políticas propias en materia económica.  Combinando as dúas almas do Partido Popular, nestes días bótase no lombo das comunidades autónomas o peso de correxir o déficit público inviabilizando os proxectos de autogoberno e obrigando a recortes no estado de benestar que acapara o groso dos orzamentos autonómicos.  Só compre agardar a que como froita madura as comunidades autónomas pidan papas e o goberno central “se vexa obrigado” a recortar o estado autonómico ante a imposibilidade de este xestionar a cota de poder político que lle corresponde. 

O amplo dominio do PP no mapa autonómico e a evidente concepción das autonomías como unha pura descentralización administrativa xa está dando os primeiros froitos coa invasión desde o executivo central das competencias autonómicas.  O condicionamento dos servizos públicos autonómicos pola vía das limitacións introducidas recentemente coa modificación constitucional e a fixación polo Estado de topes á contratación de empregados públicos; a liquidación do sistema de caixas e do control autonómico sobre o sector; a vontade de limitar as competencias educativas autonómicas cunha converxencia aínda máis elevada dos currículos educativos (hoxe entre o 55% e o 65% xa é de fixación estatal), a imposición dunha moratoria na convocatoria de oposicións no ensino...en poucos meses temos mostras abondas da determinación para desandar o camiño andado e poñer fin aos cativos avances acadados.

Nese contexto compre máis que nunca que o nacionalismo de esquerdas actúe organizada e conxuntamente.  A cidadanía sabe que se Galiza houbo algún momento en que tivo un proxecto de servizos sociais propio dunha sociedade avanzada foi cando gobernou o BNG na Xunta e nos concellos; se alguén defendeu ao sector naval  ou o sector agrario foi o nacionalismo de esquerdas organizado política e socialmente; se hai orgullo do propio, da nosa cultura, da nosa lingua e apoio aos  que cada día traballan para facernos un pobo máis intelixente, culto e pleno é alí onde ten presenza o nacionalismo de esquerdas; e tamén é ahí onde pode atoparse un discurso alternativo á crise polo emprego e a economía productiva, contra os desfiuzamentos, contra a toma da democracia como refén polos especuladores que orixinaron a crise. 

Nestes momentos convulsos para a esquerda nacional compre pensar se existe espazo, xa non electoral senon de formulación de alternativas políticas, para diversas forzas cun discurso na esquerda soberanista.  As chamadas a unha ruptura para nun futuro voltar a buscar a confluencia só poden entenderse en clave interna pero non como unha resposta que poña por diante a solución dos complicados retos que temos como nación e como cidadáns. Máis que nunca a unión é necesaria. A convivencia debe ser reformulada baixo parámetros de integración, respecto democrático mutuo e traballo leal, pero sen convivencia e novas incorporacións non hai proxecto de futuro para o país.  Tampouco para o nacionalismo.

Contribución ao Dossier "A esquerda en Galicia. O nacionalismo que virá" no número 178 de marzo de 2012 da revista Tempos Novos no que tamén hai colaboracións de Paula Vázquez Verao, Teresa Táboas Veleiro, Teresa Moure e María Xesús Boo

TEMPOS MODERNOS

Interrógase o moderno ministro De Guindos sobre a vixencia da folga no século XXI.  Tráenos á memoria o retrato das condicións de emprego extremas realizada por Charles Chaplin en Tempos Modernos.  A dereita neoliberal leva tempo buscando minar os dereitos laborais con iniciativas legais mais tamén devaluando as palabras.  Folga/antiga, dereitos laborais/sindicatos caducos, medidas de conflito colectivo/século pasado.

Xosé Manuel Carril explica (VVAA, La termita Bolkestein. Mercado único vs. derechos ciudadanos) os ataques que están sofrendo os dereitos fundamentais e laborais no ámbito da Unión Europea mediante unha xurisprudencia que pon por riba as libertades económicas comunitarias frente ás medidas de conflito colectivo e a folga.  As Sentenzas Viking, Lavall, Ruffert e Luxemburgo do Tribunal de Xustiza da UE abren o camiño á aplicación do principio do país de orixe na determinación das condicións laborais aplicables a traballadores desplazados noutro Estado membro. O famoso fontaneiro polaco do referendum francés sobre a Constitución Europea traballaría en Francia de acordo co sistema laboral polaco (salario, xornada, despido...) e os sindicatos franceses, se ousaran adoptar medidas de presión ante esa precarización do seu propio mercado laboral, estarían violando a libertade de establecemento e prestación de servizos europea, valor superior frente ás medidas de folga. O modelo social europeo está en crise sucedéndose as excepcións aos dereitos de cidadanía no espazo comunitario  (Reino Unido, República Checa e Polonia excluen a aplicación da Carta de Dereitos Fundamentais sen ir máis lonxe).
Novas manifestacións desa incesante presión cara a limitación dos dereitos sociais atópase na recente Directiva UE de permiso único que permite unha limitación dos dereitos (educación, acceso á vivenda...) de traballadores desplazados temporalmente en países comunitarios para prestar a súa forza de traballo.  Aceptamos man de obra, negamos a equiparación social coa cidadanía europea.
A precarización das condicións de emprego, a rebaixa dos dereitos cidadás ao servizo dunha economía cada vez máis sometida aos intereses duns poucos e alonxada das necesidades do tecido productivo non terá límite de non reacionarmos.

Qué ten de moderno un modelo laboral baseado na fixación unilateral polos empresarios das condicións laborais, na absoluta renuncia aos avances nas condicións de emprego que foron conquistas de xeracións de traballadores e traballadoras?

A sociedade do século XXI non pode desandar o camiño e as conquistas sociais do século XX voltando a un modelo laboral asentado na explotación, na desregulación total das relacións laborais, na precarización do emprego e as condicións salariais.  Sen aplicar a reforma laboral os datos que menciona Xavier Vence revelan unha escandalosa situación: "16 millóns de contratos (en Galiza 680 mil), é dicir miles e miles de contratos temporais de meses e mesmo de días;(...) un terzo das mulleres asalariadas teñen empregos a tempo parcial (metade ou terzo de xornada) e con salarios efectivos moi por debaixo do salario mínimo; (...) o 45% dos traballadores cobran menos do duplo do salario mínimo, é dicir, por debaixo dos mil euros". Aproveitando a reforma laboral ministerios, banca, concellos realizan despidos, reducen salarios, obrigan á mobilidade e modifican a xornada dos empregados.
A folga pode non ser moderna. A esclavitude moito menos.

A VAQUIÑA POLO QUE VALE

Anuncian eses medios de comunicación que se manteñen cos nosos impostos que a cidadanía galega considera oportunos máis recortes en gastos "innecesarios e duplicados".  Para botarlle unha man no intento sería bo ter na cabeza algúns datos sobre eses gastos efectivamente innecesarios que permitirían adicar o orzamento a manter e mellorar os nosos servizos públicos, protexer a nosa lingua ou coidar o noso ambiente.

Comeza a ser cada vez máis frecuente que empresas que viven do orzamento público -construtoras, grupos mediáticos, patronal da sanidade ou educación privada- emprendan campañas para facernos ver o útiles que son os seus servizos e o acertado que sería domiciliar parte do orzamento nas súas contas pola vía de subvencións, novos ámbitos de negocio ou concesión de servizos públicos.  Moitas veces con amplas campañas sobre as ineficiencias do sector público como telón de fondo ou a suposta debacle futura dos servizos, sinálase a "anomalía" que supón manter fora da lóxica do beneficio privado partes crecentes do noso sistema de benestar.

Unha vez inaugurado o orzamento galego para 2012 pola vía de urxencia para contratar campañas de publicidade -obviamente non dirixidas ás publicacións en galego porque iso entra no capítulo dos recortables-, as diversas patronais andan á búsqueda do negocio público facendo propostas cada día máis atrevidas ante a sintonía gobernante.

Ao aumento dos concertos co sector privado no ámbito da sanidade (como nos lembra SOS Sanidade Pública en Galiza ou podemos ver en Madrid) e na educación, únese a camuflaxe de ingresos pola vía de subvencións por outros conceptos (axudas para necesidades educativas especiais, uso do galego, AVALAR, centros plurilingües).

Porén, xa non abondan as chamadas á privatización de servizos e as subvencións saben a pouco.  Con total fachenda pídese que o orzamento público asuma os naufraxios privados cando non se obteñen  as taxas de beneficio agardadas. 

Na sanidade, as comunidades autónomas nas que o PP ensaiou a fórmula de colaboración público-privada -a empresa construe e a cambio recibe unha longuísima concesión que dispara os custes finais do investimento-  importada por Feijoo para o hospital de Vigo e moitos centros de saude, os resultados foron parecidos.  O rescate dalgúns hospitais por insuficiencia de beneficios xa é un feito e as solícitas Administracións teiman no desbalde de recursos públicos volvendo a sacar a concurso o servizo cun aumento na cantidade entregada a mans privadas. En Galiza os parques de bombeiros inician un camiño de volta ao ámbito público logo da desastrosa experiencia de xestión privada.  Todo iso sen esquecer as nefastas condicións laborais do persoal destes servizos con xestión privada e a patente mingua na calidade do servizo.
O caso das autoestradas do entorno madrileño supón un dos casos máis escandalosos.  Negociadas co goberno Zapatero unhas subvencións gorentosas para suplir a diferencia nos ingresos por peaxes previstos, a través dunha rocambolesca enmenda á Lei Postal (?), as grandes construtoras agora choromiquean pola nacionalización. Nacionalizacións?...Aprendido o camiño coa banca agora imos á burbulla do cemento. Só piden que o Estado asuma as perdas e as empresas "confórmanse" con que lles contrate o mantemento das autoestradas.
Visto o éxito da fórmula agora teiman con ampliar a súa funcionalidade ás vivendas de aluguer de protección oficial.  A forma de darlle saída aos amplos stocks de vivenda construída e a novas promocións viría pola súa incorporación á oferta pública cunha xestión polas propias promotoras privadas e sometida ao pago por parte da Administración.  Unha vez que o parque de vivenda envelleza pode volver a mans da Administración.

Para que o orzamento público poda soportar o gasto innecesario de rescatar servizos mal xestionados pola empresa privada ou aboar a marxe de beneficio empresarial por servizos que estarían mellor xestionados no ámbito público, é preciso proceder a recortes nos servizos esenciais. Pagar doblemente, pola vía de impostos e con taxas ou co-pago adicional, pola xustiza ou os servizos sanitarios.  Xustiza para ricos e conformidade coas inxustizas para os pobres; atención sanitaria express para os que pagan seguros privados e caos polos recortes para os que utilizamos a cobertura xeral sanitaria.
Todo ten solución cando as prioridades están claras e os gobernos saben responder con prontitude ás necesidades da grande empresa.  A cidadanía pode apretar un chisco máis o cinto...ou reaxir.

Para poder continuar a súa andaina a prol do pobo galego, evitando retrocesos nas conquistas sociais e procurando avances, é indispensábel que o BNG ofreza un proxecto soberanista de esquerdas anovado nas formas, inclusivo e participativo no funcionamento e con vocación de transformar a sociedade gañando a maioría social. Dificilmente se poderá facer iso sen anovar o BNG, e dificilmente se poderá facer partindo o BNG.
Tamén connosco. 
http://tamenconnosco.blogaliza.org/

O BOSÓN DE HIGGS

Enguedellada nunha irresponsable sucesión de estériles proclamas (des)organizativas segue a esquerda nacionalista.  Lonxe de ofrecer respostas a unha sociedade profundamente atacada no seu ser nacional, distante dunha resposta contundente ao programa de ultra-reformas para desfacer todo resto de dereitos sociais, seguimos dubidando como o chiste de vascos se andamos a cogumelos ou a rolex.

Esquecendo o difícil camiño de construcción de alternativas políticas, sindicais, agrarias, estudantís ou ecoloxistas, desandamos o que eran logros singulares do nacionalismo de esquerdas en Galiza en contraste con outras nacións do estado.  Paga a pena tanta desfeita? É a alternativa da separación a mellor? Cabe a avinza entre forzas políticas en competencia electoral e social?
Defendo a unidade porque non vexo nas distintas alternativas máis que escenificacións de loitas de poder resesas.  Ulas diferenzas? Desfacer un frente para montar outro presidido pola fraternidade, ata que haxa que elaborar as primeiras listas electorais?
Nas tres últimas asembleas discrepei coas maiorías nas que participaron sucesivamente as tres correntes e persoas que agora deciden o futuro do nacionalismo de esquerdas. Discordei coa deriva que nos alonxou das loitas sindicais, ambientais e sociais en xeral.  Coas alianzas co nacionalismo de dereitas.  Cunha defensa da lingua propia non suficientemente firme e na que palabras como inmersión soan ousadas.  Coa falta de medidas organizativas para garantir o control democrático pola militancia dos nosos representantes institucionais, do seu comportamento radicalmente ético e do papel da militancia non-adscrita nun BNG con cada vez máis partes.  Non é este o BNG que eu quero e agardo que a convulsión na que estamos leve a todos os que están, os que estiveron e os que están por vir a traballar con certa altura de miras para construirmos outra organización unitaria na que se resolvan os profundos erros organizativos dos que todos somos partícipes.  Debemos abrir a porta da organización para que participen compañeir@s que cada día traballan connosco en moitos ámbitos (asociacións de viciños, culturais, de nais e pais...) que confían no BNG cando nos ven traballar na base, na Xunta ou nos concellos.  Xente á que lle resultará difícil distinguir os matices que seica diferencian o modelo de goberno de Rianxo, Pontevedra, Teo ou Allariz. Xente á que hai que dicirlle que o BNG se trabucou en Reganosa, facéndolle as beiras ao directivos das caixas, bailando con vellos ou tardando moito máis do necesario en marcar as diferenzas co PSOE.  Que foron graves equivocacións tamén as dinámicas que se instalaron no asociacionismo ecoloxista, de defensa da lingua, agrario ou estudantil.  Mais xente tamén que sabe que se Galiza houbo algún momento en que tivo un proxecto de servizos sociais propio dunha sociedade avanzada foi cando gobernaba o BNG; se alguén defendeu ao sector naval  ou o sector agrario foi o BNG; se hai orgullo do propio, da nosa cultura, da nosa lingua e apoio aos  que cada día traballan para facernos un pobo máis intelixente, culto e pleno é alí onde o BNG ten presenza; se hai un discurso alternativo á crise é coa voz do BNG polo emprego e a economía productiva, contra os desfiuzamentos, contra a toma da democracia como refén polos especuladores que orixinaron a crise.
A esa xente hai que ofrecerlle un proxecto de esquerda soberanista anovado nas formas, democrático e inclusivo no funcionamento e con vocación de transformar a sociedade gañando a maioría social.  Difícilmente podemos facer iso sen anovar o BNG, difícilmente podemos facelo tamén partindo o BNG.
Desde a militancia non-adscrita, tan maioritaria coma esquecida, compre reclamar a disolución de todos os sub-bloques que traen precociñados acordos e desacordos, listas e opinións, pechadas á transversalidade e á construcción colaborativa das nosas propostas sociais.  As dinámicas separadoras esquecen tamén as dificultades e a precariedade na que se desenvolve o traballo de moitos e moitas compañeiras en concellos pequenos con medios moi limitados e claras eivas para facer chegar á cidadanía as nosas propostas. Realistamente, resulta pouco defendible e crible pensar que os matices entre dous/tres novas forzas políticas poidan aspirar a ser algo máis que caricaturas dun proxecto político transformador para nosa sociedade.  Pode que atopen esa partícula divina, o bosón de Higgs, despois de anos de duros experimentos.  Anos perdidos para o noso país e para varias xeracións de galeg@s.